Ամուսինս հեռանում է

Բառերը՝ Ֆրանկո Կորլիանո (Franco Corlianò),
Երաժշտությունը՝ Ֆրանկո Կորլիանո (Franco Corlianò)։


Արբենալ եմ ուզում հիմա՝ չմտմտամ,
Լամ ու ժպտամ, ուսիդ թիկնեմ ողջ գիշեր,
Բարկ մոլուցքով երգեմ մի շեր խավարում,
Լուսնին ողբամ... Ամուսինս է հեռանում...


Տղամարդիկ թողնում են մեզ, գնում հեռու,
Բախտդ՝ բարի, և մի տարի՝ լուռ սպասելու,
Մեր ճակատին սա՞ է գրված, Տեր Աստված՝
Որ Գերմանիա ճամփա դնենք ցավ ու լաց,

- Հայրիկ, հայրի՜կ, ո՞ւր ես գնում... ասա՛ մեզ։
- Իմ խեղճ փոքրեր, կյանքը դա է, ի՞նչ անես...
Աղքատի օրն անվերջ գործ է ու քրտինք,
Որ քո տիրոջ մեկը դառնա հիսունհինգ։

Լսում եմ ես նվագողին ու մեղեդին,
Ձեզ հետ եմ դեռ, բայց մտքերով՝ գնացքին,
Եվ իմ խավար հանքահորը՝ աչքերիս,
Որտեղ մարդիկ լույս չեն հիշում մեռնելիս։



Պանդխտության մասին պատմող այս հուզառատ երգը ստեղծվել է Կալաբրիայի (Հարավային Իտալիա) հունական գաղութում, որի բարբառը (այժմ ընդամենը 2000 կրող ունեցող, որից միայն 50-ն են 25 տարեկանից երիտասարդ) և՛ հնչյունային, և՛ քերական, և՛ բառաֆոնդի առումով մեծ ազդեցություն է կրել իտալերենից։ Օրինակ, երգի տողերից մեկը, որը գրական հունարենով հնչում է որպես «մե պոլի՛ օրգի՛ նա տրագուդի՛սո» (με πολλή οργή να τραγουδήσω), կալաբրյան հունարենով ձեռք է բերում «մա մալի՛ ռա՛ջյևո՛է նա կանտալի՛սո» (Μα μάλι’ αράτζια έβο ε’ να κανταλίσω) տեսքը, որի երեք բառերն էլ (malia, raggia, cantare) փոխառված են իտալերենից, իսկ քերականությունը ինքնին բավականին տարբերվում է գրականից։ Այսպիսով, չնայած երգն ընդհանրապես կատարվում է բարբառով (ինչպես բերված երկու ձայնագրություններում), թարգմանությունը հիմնված է գրական հունարենով տարբերակի վրա։

Երգի մասին պատմում է այս էջը։



Կատարումը՝ Խարիս Ալեքսիուի (Χάρις Αλεξίου) և Դիմիտրա Գալանիի (Δήμητρα Γαλάνη).

Կատարումը՝ Encardia համույթի.

Άντρα μου πάει
(Literary version, from which is translated)

Στίχοι: Franco Corlianò
Μουσική: Franco Corlianò
Πρώτη εκτέλεση: Μαρία Φαραντούρη, Χαρούλα Αλεξίου & Δήμητρα Γαλάνη


Θέλω να μεθύσω για να μη σκέφτομαι
να κλάψω και να γελάσω θέλω τούτο το βράδυ
με πολλή οργή να τραγουδήσω
στο φεγγάρι να φωνάξω: ...o άντρας μου πάει

Οι άντρες μας πάνε, φεύγουν
Αν πάνε όλα καλά, θα ιδωθούμε σ' ένα χρόνο
Αυτή είναι η ζωή μας Χριστέ μου;
Πάνε στη Γερμανία με κλάμα και πόνο

-Μπαμπά γιατί πρέπει να πας; Πές μου γιατί
Γιατί έτσι είναι η ζωή, καημένα παιδάκια
-Ο φτωχός δουλεύει και ιδρώνει
για να παχύνει τα αφεντικά με τη δουλειά του

Ακούω την μπάντα,ακούω τη μουσική
Είμαι εδώ μαζί σας μα σκέφτομαι και το τρένο
σκέφτομαι το σκοτεινό ορυχείο
όπου δουλεύοντας εκεί πεθαίνει ο κόσμος


Άντρα μου πάει
(In Callabrian dialect, as sung here, Greek transliteration)


Τέλω να μπισκεφτώ να μη πενσέφσω
να κλάφσω τσαι να γελάσω τέλω αρτεβράι.
Μα μάλι’ αράτζια έβο ε’ να κανταλίσω
στο φέγγο ε’ να φωνάσω ο άντρα μου πάει.

Τσ’ ε οι αντρώποι στε μας πάνε στε ταράσσουνε
ντ’ άρτει καλοί ους τωρούμε του σ’ ένα χρόνου.
’Ετο ε ζωή μα ε του, ε ζωή Κριστέ μου;
Μα πα τσαι στη Γκερμάνια κλαίοντα μα πόνο.

Τάτα γιατί εν να πάει, πέ μα γιατί;
Γιατί έτο έν’ ναι ζωή μαρά παιδία
ο τεκούντη πολεμά τσ’ ιδρώνει
να λιπαριάσει ου σινιούρου μου τη φατία.

Στέκω τη μπάντα τσαι στέκω εντώ σόνο.
Στέω πουμμα σαν τσαι στε, πένσεω στο τρένο.
Πένσεω στο σκοτεινό και στη μινιέρα
που πολεμώντα ετσεί πεθαίνει ο γένο.



Andra mu pai
(In Callabrian dialect, as sung here, Latin transliteration)


Telo na mbriakeftò na mi' ppensefso
na klafso ce na jelaso telo arte vrài;
ma mali rràggia evò e' nna kantaliso
sto fengo e' nna fonaso: o andramu pai!

E antròpi ste' mas pane, ste' ttaràssune!
N'arti kalì 'us torùme ettù s'ena chrono
È' tui e zoì-mma? È' tui e zoì, Kristè-mu?
Mas pa' 'cì sti Germania klèonta ma pono!

Tata, jatì e' nna pai? Pemma, jatì-
Jatì tui ene e zoì, mara pedìa
O ttechùddhi polemà ce tronni
na lipariasi 'us patrunu m'utti fatìa!

Ste kuo ti banda ce ste kuo itto sono
steo ettù ma 'sà ce ste penseo sto treno
penseo sto skotinò citti miniera
pu polemònta ecì peseni o jeno!